İçeriğe geç
Pazartesi–Cumartesi 09:00–18:00 Telefon: 0533 281 23 20 satis@mutes.com.tr
Teklif Alın
EN
Logo Netsis Blog

Netsis'te Kur Farkı Faturası Nasıl Kesilir?

Muhittin Turmuş Yayın Son güncelleme: Destek Paketleri
Netsis'te Kur Farkı Faturası Nasıl Kesilir? yazısının kapağı: Logo Netsis kategorisi ve Mutes logosu
Bu sayfada
  1. Kur farkı faturası ne zaman kesilir?
  2. Kur farkı ile dönem sonu kur değerlemesi aynı şey mi?
  3. Netsis'te kur farkı faturasına giden süreç nasıl ilerler?
  4. Kur farkı ile vade farkı arasındaki fark nedir?
  5. Tevkifatlı satışta kur farkı nasıl işlenir?
  6. Sahada en sık görülen hatalar nelerdir?
  7. Sık sorulan sorular
İçindekiler
KISACA

Döviz cinsinden ya da dövize endeksli bir satışta bedel teslimden sonra ödenirse, iki tarih arasındaki kur farkı için fatura kesilir. Fark satıcı lehineyse faturayı satıcı, alıcı lehineyse alıcı düzenler. KDV, asıl teslim tarihindeki oranla hesaplanır. Netsis'te bunun için fatura ve tahsilatların dövizli girilmesi ve birbiriyle eşleştirilmesi gerekir.

Döviz cinsinden ya da dövize endeksli satış yapan her işletme er geç aynı durumla karşılaşır: fatura kesildiği gün kur bir değerdeydi, ödeme geldiği gün başka bir değerde. Aradaki fark satıcının lehineyse kur farkı faturası kesilir. Alıcının lehineyse faturayı bu kez alıcı düzenler. Hangi oranda KDV hesaplanacağı, faturayı kimin keseceği ve hangi farkların hiç faturaya konu olmayacağı KDV Genel Uygulama Tebliği'nde yazılıdır.

Bu yazıda önce kuralı, ardından Logo Edge N-Series (Logo Netsis) içinde kur farkı faturasına giden süreci anlatıyoruz. Ekran ve menü adımları kurulumunuza göre değiştiği için onları yazmıyoruz; işin hangi sırayla yapıldığını ve nerede hata çıktığını anlatıyoruz. Vergi tarafındaki kararı her zaman mali müşavirinizle birlikte verin.

Kur farkı faturası ne zaman kesilir?

Tebliğin matraha dahil unsurları anlatan bölümüne (III/A-5.3) göre, bedeli döviz cinsinden ya da dövize endekslenerek belirlenen bir işlemde bedel, vergiyi doğuran olaydan sonra kısmen veya tamamen ödenirse, satıcı lehine ortaya çıkan kur farkı KDV matrahına dahildir. Satıcı bu fark için fatura düzenler.

Kuralın üç ayrıntısı uygulamada en çok sorulan noktalardır:

  • Fark yalnız mal ve hizmet bedeli üzerinden hesaplanır. Faturada hesaplanan KDV tutarına ait kur farkı matraha girmez.
  • KDV oranı, asıl teslimin ya da hizmetin yapıldığı tarihteki orandır. Kur farkı faturası bugün kesilse de oran, satışın yapıldığı gün geçerli olan orandır (III/B-1.2.2).
  • Fark alıcı lehine çıkarsa faturayı alıcı keser. Alıcı, kur farkı tutarı üzerinden satıcıya fatura düzenler ve KDV'yi yine teslim tarihindeki oranla hesaplar.

Tebliğdeki örnekte 1.000 dolarlık bir teslimde kur, teslim günü 4 TL, altı ay sonraki ödeme günü 4,40 TL'dir. Kur farkı (4,40 − 4) × 1.000 = 400 TL olur ve satıcı matrahı 400 TL olan bir kur farkı faturası düzenler. Örnekteki KDV tutarı, örneğin yazıldığı dönemin oranıyla hesaplanmıştır. Kendi işleminizde teslim tarihinde geçerli olan oranı kullanırsınız.

Kur farkı ile dönem sonu kur değerlemesi aynı şey mi?

Hayır. Yıl sonunda ve geçici vergi dönemlerinde dövizli alacak ve borçlar, Vergi Usul Kanunu'na göre değerleme gününün kuruyla yeniden değerlenir. Tebliğe göre bu değerlemeden doğan kur farkları üzerinden KDV hesaplanmaz; dolayısıyla fatura da düzenlenmez. Değerleme farkı muhasebede kambiyo kârı ya da zararı olarak kaydedilir ve orada kalır.

Kur farkı faturası ise ödeme gerçekleştiğinde, gerçekleşmiş fark için kesilir. Destek verdiğimiz işletmelerde en sık karıştırılan nokta budur: Aralık sonundaki değerleme için fatura kesilmesi ya da tahsilatta doğan farkın yalnız değerleme fişiyle bırakılması.

Kur farkı akış şeması: dövizli satış faturası teslim günü kuruyla, tahsilat ödeme günü kuruyla kaydedilir; fark satıcı lehineyse satıcı, alıcı lehineyse alıcı fatura keser, KDV teslim tarihindeki oranla hesaplanır; dönem sonu kur değerlemesinde fatura ve KDV yoktur
Gerçekleşen kur farkı faturalanır; dönem sonu değerlemesi yalnız muhasebe kaydıdır.

Netsis'te kur farkı faturasına giden süreç nasıl ilerler?

Netsis'te kur farkının doğru hesaplanması, faturadan çok önceki kayıtlara bağlıdır. Süreç şu sırayla ilerler:

  1. Cari kartın döviz bilgisi doğru olmalı. Dövizli çalışılan müşteri ve tedarikçi kartlarında döviz türü ve kurun hangi esasla alınacağı baştan belirlenir. Sözleşmede ya da faturada bir kur esası yazıyorsa sistemdeki ayar onunla aynı olmalıdır.
  2. Fatura ve tahsilat dövizli girilmeli. Satış faturası ve ona karşılık gelen tahsilat, döviz tutarı ve kendi günlerinin kuruyla kaydedilir. TL'ye çevrilip girilen bir tahsilat, belge bazında kur farkı hesaplamayı olanaksız hâle getirir.
  3. Hangi tahsilatın hangi faturayı kapattığı eşleştirilmeli. Kur farkı belge bazında bulunur. 1.000 dolarlık bir faturanın 600 doları bir gün, 400 doları başka bir gün ödendiyse her parça kendi kuruyla değerlendirilir. Logo'nun dokümanlarında bu eşleştirme yöntemi "özel hesap kapatma" adıyla geçer ve kur farkı faturası için cari hesabın bu yöntemle çalışması istenir.
  4. Fark hesaplanır ve liste kontrol edilir. Faturayı oluşturmadan önce hesaplanan farkların listesine bakın. Hangi faturaya, hangi tahsilatla, hangi kurlarla ne kadar fark çıktığı tek tek görünmelidir. Beklenmeyen bir tutar çoğu zaman yanlış kurla girilmiş bir tahsilattan ya da eşleşmemiş bir belgeden kaynaklanır.
  5. Fatura oluşturulur. Satıcı lehine fark için satış tarafında, alıcı lehine fark için alış tarafında belge düzenlenir. KDV oranının asıl teslim tarihindeki oran olduğunu kontrol edin. Oran değişikliği yaşanmış dönemlerde bu satır kolayca yanlış girilir.
  6. e-Belge olarak gönderilir. Karşı taraf e-Fatura kayıtlı kullanıcısıysa kur farkı faturası e-Fatura, değilse e-Arşiv Fatura olarak düzenlenir. Gönderim ayrıntıları için e-Fatura sayfamıza bakabilirsiniz.
  7. Muhasebe kaydı kontrol edilir. Tekdüzen hesap planında kur farkı gelirleri 646 Kambiyo Kârları, giderleri 656 Kambiyo Zararları hesabında izlenir. Muhasebe entegrasyonunun bu hesaplara doğru çalıştığını ilk faturada kontrol etmek, ay sonunda onlarca kaydı tek tek düzeltmekten çok daha kolaydır.

Kur farkı ile vade farkı arasındaki fark nedir?

Vade farkı, ödemenin sonraya bırakılması karşılığında bedele eklenen tutardır. Kur farkı ise bedel dövize bağlı olduğu için kurun değişmesinden doğar. Tebliğe göre ikisi de KDV matrahına dahildir ve ikisinde de KDV, asıl teslimin tabi olduğu oranla hesaplanır. Dövizli ve geç ödenen bir satışta iki fark aynı anda doğabilir. Bunları ayrı satırlarda göstermek, karşı tarafla mutabakatı ve sonradan yapılacak kontrolü kolaylaştırır.

Tevkifatlı satışta kur farkı nasıl işlenir?

Asıl satış KDV tevkifatına tabiyse kur farkı faturasında da tevkifat uygulanır. Tebliğin tevkifat bölümüne göre fiyat farkı, kur farkı ve benzeri nedenlerle bedelde sonradan bir artış olursa bu artış için fatura düzenlenir, KDV hesaplanır ve hesaplanan KDV üzerinden, tevkifat alt sınırına bakılmaksızın tevkifat yapılır. Bunun şartı, asıl işlemin KDV dahil bedelinin alt sınırı geçmiş ve tevkifata tabi tutulmuş olmasıdır.

Alıcı lehine kur farkında da tebliğ aynı mantığı izler: alıcı satıcıya fatura düzenler, KDV'yi teslim tarihindeki oranla hesaplar. Netsis'te tevkifatlı satırların nasıl çalıştığını satır bazlı tevkifat uygulaması rehberimizde anlattık.

Sahada en sık görülen hatalar nelerdir?

HataSonucuÖnlem
Tahsilatın TL olarak girilmesiKur farkı hesaplanamaz ya da yanlış çıkarDövizli carilerde tahsilatı döviz tutarı ve günün kuruyla girin
Fatura ile tahsilatın eşleştirilmemesiFark belge bazında bulunamazEşleştirmeyi tahsilatı girerken yapın
KDV oranının kur farkı faturasının tarihine göre seçilmesiYanlış oranla faturaAsıl teslim tarihindeki oranı kullanın
Dönem sonu değerlemesi için fatura kesilmesiGereksiz KDV hesaplanırDeğerleme farkını yalnız muhasebe fişiyle kaydedin
Alıcı lehine farkta satıcıdan belge beklenmesiBelge sırası karışır, mutabakat tutmazAlıcı lehine farkta faturayı alıcı düzenler

Destek verdiğimiz işletmelerde kur farkı sorunlarının çoğu tablonun ilk iki satırından çıkıyor: tahsilat girilirken belge eşleştirmesi atlanıyor, kur farkı ise aylar sonra toplu hesaplanmaya çalışılıyor. Dövizli çalışmaya yeni başlıyorsanız ilk ayın sonunda bir kur farkı faturasını destek ekibinizle birlikte keserek süreci oturtmak, sonraki aylarda zaman kazandırır.

Sık sorulan sorular

Kur farkı faturasında hangi KDV oranı uygulanır?

Asıl teslimin ya da hizmetin yapıldığı tarihte o işlem için geçerli olan oran uygulanır. KDV Genel Uygulama Tebliği bunu hem satıcı lehine hem alıcı lehine kur farkı için aynı şekilde düzenler. Kur farkı faturası, oranın değiştiği bir dönemden sonra kesiliyorsa bu noktayı ayrıca kontrol edin.

Kur farkı alıcı lehine çıkarsa faturayı kim keser?

Alıcı keser. Tebliğe göre bedelin ödendiği tarihte alıcı lehine kur farkı oluşursa alıcı, kur farkı tutarı üzerinden satıcıya fatura düzenler ve KDV'yi teslim tarihindeki oranla hesaplar.

Yıl sonu kur değerlemesi için kur farkı faturası kesilir mi?

Hayır. Yıl sonunda ve geçici vergi dönemlerinde Vergi Usul Kanunu'na göre yapılan değerlemeden doğan kur farkları üzerinden KDV hesaplanmaz. Bu farklar muhasebe kaydıyla izlenir. Fatura, ödeme gerçekleştiğinde ortaya çıkan fark için kesilir.

Kur farkı faturası e-Fatura olarak mı gönderilir?

Karşı taraf e-Fatura kayıtlı kullanıcısıysa evet. Kayıtlı kullanıcı değilse fatura e-Arşiv Fatura olarak düzenlenir. Kur farkı faturası da diğer faturalar gibi bu ayrıma tabidir.

Kur farkı hesabında takıldınız mı?

Dövizli carilerde eşleştirme, kur farkı listesi ya da fatura adımında takıldığınız bir yer olursa destek ekibimizi arayın: 0533 281 23 20. Netsis'i düzenli destekle kullanmak için destek paketlerimize göz atın.

YAZAR Muhittin Turmuş ERP Danışmanı ve Yazılım Geliştirme Uzmanı
Yayın: Son güncelleme:
mutes@mutes.com.tr · satis@mutes.com.tr · Pazartesi–Cumartesi 09:00–18:00

Hangi çerez kategorilerine izin verdiğinizi seçin. Seçiminizi istediğiniz zaman sayfanın altındaki "Çerez ayarları" bağlantısından değiştirebilirsiniz.

Zorunlu çerezler Sitenin çalışması, güvenliği ve tercihinizin hatırlanması için gereklidir.
Her zaman açık
Analitik (Google Analytics) Sitenin nasıl kullanıldığını anonim olarak ölçmemize yardımcı olur. Onay vermezseniz Google Analytics hiç yüklenmez.
Harici içerik (YouTube, Google Haritalar) Gömülü video ve haritalar üçüncü taraf sunuculardan yüklenir ve çerez kullanabilir. Kapalıyken her içeriği tek tıkla ayrıca yükleyebilirsiniz.
Yeni sekmede açın (yeni sekmede açılır)