Bu sayfada
İçindekiler
e-Fatura'ya ne zaman geçeceğini soran bir işletmeye verilen cevabın dayanağı neredeyse her zaman aynı metindir: 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği. Tebliğ uzun ve teknik bir metindir; içinde bir işletmeyi doğrudan ilgilendiren bölümler ise sınırlıdır. Bu yazıda o bölümleri işletmelerin en sık sorduğu sorulara göre gruplayarak özetliyoruz.
Özet, tebliğin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı güncel hâline dayanır. Eşik ve tarihler değişebildiği için kendi durumunuzu her zaman güncel metinden ve mali müşavirinizle birlikte değerlendirin. Rakamlar bu yazının sonundaki kaynaklarda, son kontrol tarihiyle birlikte yer alıyor.
509 Sıra No'lu Tebliğ nedir, neden tek metin?
Tebliğ 19 Ekim 2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Daha önce ayrı ayrı tebliğlerle düzenlenen elektronik belge uygulamaları gözden geçirilip tek bir metinde toplandı; tebliğin giriş bölümü amacı tarafların tek kaynaktan bilgilenmesi ve uygulamada bütünlük olarak açıklıyor.
Metin sonradan 515, 526, 535, 550, 573 ve 589 Sıra No'lu tebliğlerle değiştirildi. Bu yüzden 2019'daki ilk metne değil, GİB'in yayımladığı güncel hâle bakmak gerekir. Örneğin e-Arşiv Fatura'daki 2026 değişikliği 589 Sıra No'lu Tebliğ'le eklendi.
Tebliğ hangi elektronik belgeleri kapsar?
Tebliğin dördüncü bölümü on iki belge türünü düzenler:
- e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-İrsaliye,
- e-Serbest Meslek Makbuzu, e-Müstahsil Makbuzu ve e-Gider Pusulası,
- e-Bilet, e-Adisyon ve e-Dekont,
- e-Sigorta Komisyon Gider Belgesi, e-Sigorta Poliçesi ve e-Döviz Alım-Satım Belgesi.
Her belge için aynı düzen izlenir: genel açıklama, uygulamaya dahil olma, belgede bulunması gereken bilgiler, geçiş zorunluluğu, geçiş süresi ve ceza uygulaması. Ticari işletmelerin çoğunu ilk üç belge ilgilendirir. Beşinci bölümdeki ortak hükümler ise bütün belgeler için geçerlidir.

e-Fatura'ya kimler, ne zaman geçer?
Tebliğ, e-Fatura zorunluluğunu iki yoldan getirir: ciro eşiği ve faaliyet türü. Başlıca kurallar şunlardır:
| Kural | Eşik ya da koşul | Geçiş zamanı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Genel ciro eşiği | 2022 ve sonraki yıllarda brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzeri | Eşiğin aşıldığı yılı izleyen yılın yedinci ayının başından itibaren | IV.1.4 (a-1), IV.1.5 (a) |
| İnternetten satış | Brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri | İzleyen yedinci ayın başına kadar | IV.1.4 (a-4), IV.1.5 (c) |
| Gayrimenkul ve motorlu taşıt işleri | Brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri | İzleyen yedinci ayın başına kadar | IV.1.4 (a-7), IV.1.5 (e) |
| ÖTV (I) sayılı liste için EPDK lisansı | Cirodan bağımsız | Lisans alınan ayı izleyen dördüncü ayın başından itibaren | IV.1.4 (a-2), IV.1.5 (b) |
| Sebze ve meyve ticareti (Hal Kayıt Sistemi) | Cirodan bağımsız | Yeni başlayanlar işe başlamadan itibaren 3 ay içinde | IV.1.4 (a-5), IV.1.5 (ç) |
| Belgeli konaklama tesisi | Cirodan bağımsız | Yeni başlayanlar faaliyete başladığı ayı izleyen dördüncü ayın başına kadar | IV.1.4 (a-8), IV.1.5 (f) |
| GİB yazılı bildirimi | Faaliyet ve cirodan bağımsız | Bildirimde belirtilen süre içinde (en az 3 ay) | IV.1.4 (ğ) |
Tabloda bulunmayan başka faaliyet kuralları da vardır: ÖTV (III) sayılı listedeki malları imal ya da ithal edenler, SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları ve tedarikçileri, şarj ağı işletmecileri ile aracı hizmet sağlayıcılar bunlardan bazılarıdır. Bütün kuralları tek tek sormak yerine e-Dönüşüm zorunluluk testimizi kullanabilirsiniz; test bu tablodaki kurallarla çalışır ve her sonucun dayanağını gösterir.
e-Arşiv Fatura'da 2026 ve 2027'de ne değişti?
e-Fatura'ya geçen her mükellef, e-Arşiv Fatura uygulamasına da geçer. e-Fatura kullanıcısı olmayan bir alıcıya kesilen fatura e-Arşiv Fatura olur.
589 Sıra No'lu Tebliğ'le yapılan değişiklikle, e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmayan mükelleflerin faturaları da 1 Ocak 2026'dan itibaren tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenlenir. Ticari kazancı basit usulde belirlenenler ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için geçiş kademelidir: 2025 ve 2026'da vergiler dahil 3 bin TL'yi aşan faturalar, 1 Ocak 2027'den itibaren ise tutarına bakılmaksızın bütün faturalar e-Arşiv Fatura olarak düzenlenir. Ayrıntılar e-Arşiv sayfamızda.
e-İrsaliye kimleri kapsar?
e-Fatura uygulamasına kayıtlı olup 2021 ve sonraki yıllarda brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzeri olan mükellefler, eşiği aştıkları yılı izleyen hesap döneminin yedinci ayının başından itibaren e-İrsaliye'ye geçer. Ciroya bakılmaksızın geçenler de vardır: ÖTV (I) ve (III) sayılı liste kapsamındakiler, maden ve şeker üreticileri, demir-çelik imalatı, ithalatı ya da ihracatı yapanlar, Gübre Takip Sistemi kullanıcıları ve sebze-meyve toptancıları. Bu grupların çoğu, şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başından itibaren geçer. e-İrsaliye sayfamızda süreci anlattık.
e-Defter de 509'da mı?
Hayır. e-Defter, Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1) ile düzenlenir. O tebliğe göre e-Fatura'ya geçmek zorunda olanlar e-Defter'e de geçer; bilanço esasına göre defter tutanlar ise 1 Ocak 2025'ten itibaren e-Defter kullanır. İki tebliğ birlikte okunmalıdır. Berat süreçleri için e-Defter sayfamıza bakabilirsiniz.
Ortak hükümler işletmeye ne söyler?
Hangi yöntemle e-belge düzenlenir?
Tebliğ üç yöntem sayar: GİB'in e-Belge portalları, GİB'den izinli özel entegratörler ve işletmenin kendi sistemini GİB'e doğrudan entegre etmesi. ERP kullanan işletmelerin çoğu özel entegratör yöntemini seçer, çünkü belge ERP'de oluşur ve entegratör üzerinden alıcıya ve GİB'e iletilir.
Belge kâğıt düzenlenirse ne olur?
e-Belge olarak düzenlenmesi gereken bir belgenin kâğıt olarak düzenlenmesi ya da hiç düzenlenmemesi, Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesine göre özel usulsüzlük cezası gerektirir. Tebliğ bazı istisnalar tanır: GİB'in ya da özel entegratörün sistemlerinde ispatlanabilen arıza ve kesintiler, mali mühür ya da e-imza aracının arızalanması veya çalınması gibi durumlarda, yasal süre geçirilmeden kâğıt belge düzenlenirse ceza kesilmez. İşletmeden kaynaklanan diğer nedenler bu kapsama girmez.
İptal ve itirazlar nereye bildirilir?
Türk Ticaret Kanunu'na göre noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da KEP ile yapılan itirazlar ve e-belge iptalleri, 1 Mayıs 2021'den itibaren GİB'in kılavuzundaki usule göre elektronik ortamda GİB sistemine bildirilir. Uygulamadaki karşılığını e-Fatura iptal itiraz portalı yazımızda anlattık.
e-Belgeler nasıl saklanır?
Düzenleyen, e-belgeyi üzerindeki mali mühür ya da e-imzayla birlikte elektronik ortamda saklar; kâğıda basıp saklamak yeterli değildir. Saklama Türkiye sınırları içinde yapılır. Saklama hizmetini başka bir kuruluştan almak, saklama ve ibraz sorumluluğunu işletmeden kaldırmaz.
Mutes Yazılım Evi olarak Logo Edge N-Series (Logo Netsis) ile e-Dönüşüm geçişlerini, özel entegratör olarak çalıştığımız eLogo üzerinden kuruyoruz. GİB başvurusunu dilerseniz sizin adınıza yapıyor, dilerseniz başvuru sırasında yardımcı oluyoruz. Mali mührü işletmeniz temin eder.
Sık sorulan sorular
509 Sıra No'lu Tebliğ ne zaman yayımlandı, hâlâ geçerli mi?
Tebliğ 19 Ekim 2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve yürürlükte. Sonradan 515, 526, 535, 550, 573 ve 589 Sıra No'lu tebliğlerle değiştirildi. Uygulamada GİB'in yayımladığı güncel hâli esas alınır.
e-Defter de 509 Sıra No'lu Tebliğ'de mi düzenleniyor?
Hayır. e-Defter, Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1) ile düzenlenir. e-Fatura'ya geçmek zorunda olanların e-Defter'e de geçmesi gibi bağlantılı kurallar o tebliğdedir; iki metin birlikte okunmalıdır.
GİB'den e-Fatura'ya geçiş için yazılı bildirim gelirse ne yapmalıyım?
Tebliğ, GİB'in riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük bulduğu mükellefleri ciro ve faaliyete bakmadan yazılı bildirimle e-belgeye geçirebileceğini düzenler. Bildirimde verilen süre en az üç aydır. Önce bildirimin hangi belgeleri kapsadığını okuyun, ardından mali müşavirinizle geçiş takvimini çıkarın ve özel entegratör başvurusunu süre dolmadan tamamlayın.
e-Belge hangi durumlarda kâğıt olarak düzenlenebilir?
Tebliğe göre GİB'in ya da özel entegratörün sistemlerinde ispatlanabilen arıza, kesinti veya planlı bakım, mali mühür ya da e-imza aracının arızalanması veya çalınması ve GİB'in duyurusuyla izin verilen durumlarda, yasal süre geçirilmeden kâğıt belge düzenlenirse ceza kesilmez. İşletmeden kaynaklanan diğer nedenler bu istisnaya girmez.
Hangi kural sizi kapsıyor?
Tebliğdeki eşik ve sürelerin işletmenize nasıl uygulandığını mali müşavirinizle birlikte değerlendirin. Netsis tarafındaki geçiş hazırlığı ve entegratör başvurusu için destek ekibimizi arayın: 0533 281 23 20.